భారత్ పర్యటనలో ఉన్న అమెరికా విదేశాంగ కార్యదర్శి Marco Rubio చేసిన తాజా వ్యాఖ్యలు అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో భారీ చర్చకు దారితీశాయి. ఎన్నో సంవత్సరాలుగా ఉద్రిక్తతలకు కేంద్రంగా మారిన అమెరికా-ఇరాన్ అణు వివాదం త్వరలో పరిష్కార దశకు చేరవచ్చని ఆయన సంకేతాలు ఇచ్చారు.
ఢిల్లీలో కీలక ప్రకటన
నాలుగు రోజుల అధికారిక పర్యటనలో భాగంగా భారత విదేశాంగ మంత్రి S. Jaishankarతో సమావేశమైన రూబియో, అనంతరం మీడియాతో మాట్లాడుతూ:
- ఇరాన్ అణు ఒప్పందంపై సానుకూల చర్చలు కొనసాగుతున్నాయని,
- మిత్రదేశాలతో కలిసి అమెరికా వ్యూహాత్మక చర్యలు చేపడుతోందని,
- త్వరలో ఇరుపక్షాలకు ఆమోదయోగ్యమైన పరిష్కారం వచ్చే అవకాశముందని చెప్పారు.
ఆయన ప్రకారం, పశ్చిమాసియాలో శాంతి నెలకొంటే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు, ముఖ్యంగా ఇంధన భద్రతకు ఎంతో మేలు జరుగుతుంది.
భారత్కు ఎందుకు ఇది కీలకం?
భారతదేశం పెద్ద ఎత్తున చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడుతోంది. ఇరాన్పై ఆంక్షలు, మధ్యప్రాచ్య ఉద్రిక్తతల కారణంగా:
- అంతర్జాతీయ చమురు ధరలు పెరుగుతున్నాయి,
- రవాణా ఖర్చులు అధికమవుతున్నాయి,
- దిగుమతులపై ఒత్తిడి పెరుగుతోంది.
ఈ నేపథ్యంలో అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య ఒప్పందం కుదిరితే:
✅ చమురు ధరలు తగ్గే అవకాశం
✅ హోర్ముజ్ జలసంధి ద్వారా రవాణా సులభతరం
✅ ప్రపంచ మార్కెట్లలో స్థిరత్వం
✅ భారత్ వంటి దేశాలకు ఆర్థిక ఊరట
ట్రంప్ చేసిన సంచలన ప్రకటన
అమెరికా అధ్యక్షుడు Donald Trump కూడా ఈ అంశంపై కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు.
తన సోషల్ మీడియా ప్లాట్ఫామ్ Truth Socialలో పోస్ట్ చేస్తూ:
- ఇరాన్తో శాంతి ఒప్పందం దాదాపు ఖరారైందని,
- Benjamin Netanyahuతో తన చర్చలు సానుకూలంగా జరిగాయని,
- మూడు నెలలుగా కొనసాగుతున్న యుద్ధ పరిస్థితులకు ముగింపు దిశగా చర్యలు సాగుతున్నాయని తెలిపారు.
అంతేకాక, హోర్ముజ్ జలసంధి తిరిగి తెరవబడే అవకాశముందని కూడా చెప్పారు.
హోర్ముజ్ జలసంధి ఎందుకు అంత ముఖ్యము?
Strait of Hormuz ప్రపంచ చమురు రవాణాలో అత్యంత కీలక మార్గాల్లో ఒకటి.
ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో భారీ శాతం ఈ మార్గం ద్వారానే జరుగుతుంది. అక్కడ ఉద్రిక్తతలు పెరిగితే:
- చమురు ధరలు ఒక్కసారిగా పెరుగుతాయి,
- ప్రపంచ మార్కెట్లు కుదేలవుతాయి,
- ఆసియా దేశాలపై తీవ్ర ప్రభావం పడుతుంది.
ఇరాన్ స్పందన ఏమిటి?
అమెరికా ప్రకటనలపై ఇరాన్ మాత్రం పూర్తిగా అంగీకారం తెలపలేదు.
ఇరాన్కు చెందిన Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC):
- ట్రంప్ వ్యాఖ్యలను “ప్రచారం”గా కొట్టిపారేసింది,
- తమ అణు కార్యక్రమంపై ఎలాంటి హామీ ఇవ్వలేదని తెలిపింది.
అలాగే, హోర్ముజ్ జలసంధిపై తమ నియంత్రణ కొనసాగుతుందని స్పష్టం చేసింది.
ప్రపంచ దృష్టి ఇప్పుడు ఏం చూస్తోంది?
ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయ దౌత్య వర్గాలు మూడు విషయాలపై దృష్టి పెట్టాయి:
- అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య అధికారిక ఒప్పందం కుదురుతుందా?
- ఇరాన్ అణు కార్యక్రమంపై ఏమైనా పరిమితులు వస్తాయా?
- మధ్యప్రాచ్య యుద్ధ పరిస్థితులకు నిజంగా ముగింపు దొరుకుతుందా?
మొత్తం మీద…
మార్కో రూబియో వ్యాఖ్యలు, ట్రంప్ ప్రకటనలు చూస్తే అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు తగ్గే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. అయితే ఇరాన్ వైఖరి ఇంకా పూర్తిగా స్పష్టంగా లేకపోవడంతో ప్రపంచం ఇప్పుడు అధికారిక ఒప్పందం కోసం ఎదురుచూస్తోంది.
ఈ ఒప్పందం నిజంగా కుదిరితే:
- ప్రపంచ చమురు మార్కెట్కు ఊరట,
- మధ్యప్రాచ్యానికి స్థిరత్వం,
- భారత్ వంటి దేశాలకు ఆర్థిక లాభాలు కలిగే అవకాశం ఉంది.
